België Gedecriminaliseerd
Bezit van tot 3g of één plant door volwassenen heeft de laagste politieprioriteit volgens een richtlijn van het Openbaar Ministerie, maar is geen formeel wettelijk recht. Het medicinale programma bestaat in feite alleen uit Sativex, aangevuld met beperkte, door apothekers bereide preparaten.
Juridisch kader
Cannabis is illegaal in België, maar persoonlijk bezit is de facto gedecriminaliseerd sinds een beleidswijziging in 2003, geformaliseerd door een gezamenlijke richtlijn van het ministerie van Justitie en de openbaar aanklagers in 2005. Volgens die richtlijn krijgt een volwassene van 18 jaar of ouder die wordt aangetroffen met tot 3 gram cannabis (of één gekweekte plant), zonder verzwarende omstandigheden, een vereenvoudigd politieproces-verbaal in plaats van een arrestatie; de zaak wordt geregistreerd bij de openbaar aanklager, die in de meeste gevallen geen strafvervolging instelt. In de praktijk resulteert dit doorgaans in een boete van ongeveer €120–200. — LegalClarity
Dit is een richtlijn voor het openbaar ministerie, geen wijziging van de onderliggende wet — cannabisbezit is technisch nog steeds een strafbaar feit, en de richtlijn kan terzijde worden geschoven door "verzwarende omstandigheden": gebruik in aanwezigheid van minderjarigen, in de buurt van een school, in het openbaar op een manier die overlast veroorzaakt, tekenen van problematisch drugsgebruik, of bezit boven 3 gram. Elk van deze factoren duwt de zaak terug naar het gewone strafrechtelijke traject.
Verkoop, teelt voor levering en handel blijven volledig strafbaar. België heeft geen cannabis social club-kader vergelijkbaar met dat van Spanje, en nergens in het land bestaat legale recreatieve detailhandel.
Medicinaal cannabisprogramma
Het Belgische medicinale cannabisprogramma is beperkt. Sativex (nabiximols, een spray voor in de mond) is het enige cannabisgebaseerde geneesmiddel dat breed is goedgekeurd, voor spasticiteit geassocieerd met multiple sclerose. Daarnaast staat een koninklijk besluit uit 2019 apothekers toe om individuele "magistrale bereidingen" te maken op recept van een arts — maar het enige actieve bestanddeel dat in deze bereidingen is toegestaan, is zuivere CBD; alles met meetbare THC is uitgesloten. Sinds januari 2025 moeten apothekers die CBD-magistrale bereidingen maken de nieuwe monografie van de Europese Farmacopee (07/2024:3151) volgen. Vanaf 1 mei 2025 kwamen bepaalde CBD-gebaseerde magistrale bereidingen gecombineerd met clobazam in aanmerking voor vergoeding bij het syndroom van Dravet en het syndroom van Lennox-Gastaut bij patiënten van 2 jaar en ouder. — FAMHP (Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten)
Er is in België geen programma voor medicinale cannabis met hele bloemen of THC-houdende producten vergelijkbaar met dat van Nederland, Luxemburg of Duitsland.
Reizen met medicinale cannabis
Tijdens dit onderzoek werd geen België-specifieke gepubliceerde procedure gevonden voor buitenlandse patiënten die THC-houdende medicinale cannabis het land binnenbrengen. FAMHP publiceert algemene richtlijnen voor reizigers die verdovende en psychotrope geneesmiddelen bij zich dragen, wat het logische startpunt is voor elke patiënt die van plan is voorgeschreven medicatie België binnen te brengen. — FAMHP
Aangezien het eigen Belgische binnenlandse programma alleen zuivere CBD-magistrale bereidingen en Sativex toestaat, is er geen bevestigd legaal traject voor een patiënt om THC-houdende bloemen of olie op een buitenlands recept België binnen te brengen. Patiënten met THC-gebaseerde medicatie moeten ruim vóór het reizen rechtstreeks contact opnemen met FAMHP in plaats van aan te nemen dat een Schengen medisch certificaat alleen de kwestie oplost, aangezien het onderliggende Belgische programma THC-producten binnenlands niet accepteert.
Recente ontwikkelingen
- Januari 2025: verplicht gebruik van de nieuwe CBD-monografie van de Europese Farmacopee voor magistrale bereidingen.
- Mei 2025: vergoeding uitgebreid naar bepaalde CBD-clobazam-combinatiebereidingen voor het syndroom van Dravet en Lennox-Gastaut.
- Een Senaatsrapport van april 2024 over het Belgische drugsbeleid benadrukte dat meer dan de helft van de gevangenispopulatie vastzit voor drugsgerelateerde delicten, 70% van de drugsdelicten cannabis betreft, en ongeveer €1 miljard per jaar wordt uitgegeven aan drugshandhaving — wat een voortdurend maar onopgelost politiek debat over bredere hervorming aanwakkert. Taalpolitiek blijft een groot obstakel: Franstalige partijen staan opener tegenover hervorming, Vlaamse partijen zijn terughoudender, en legalisering voor volwassen gebruik wordt op korte termijn niet verwacht. — Cannabis Europa
Veelgestelde vragen
Is 3 gram een wettelijke limiet in België?
Nee. Het is een vervolgingsdrempel vastgesteld door een richtlijn uit 2005, geen wettelijk bezitsrecht. Cannabis blijft illegaal; politie en aanklagers geven simpelweg minder prioriteit aan kleine, eerste, niet-verzwarende gevallen.
Kan ik een recept voor THC-gebaseerde cannabis laten uitvoeren in België?
Alleen Sativex is breed beschikbaar als goedgekeurd THC-houdend geneesmiddel. Bereide (magistrale) preparaten zijn beperkt tot zuivere CBD.
Kan ik mijn buitenlandse recept voor THC-medicinale cannabis België binnenbrengen?
Er werd geen bevestigd legaal traject gevonden. Neem vóór het reizen rechtstreeks contact op met FAMHP.
Zal België binnenkort waarschijnlijk recreatieve cannabis legaliseren?
Onwaarschijnlijk op korte termijn; de politieke kloof tussen de taalgemeenschappen en het gebrek aan consensus maken hervorming voor volwassen gebruik op korte termijn onwaarschijnlijk, ondanks een actief beleidsdebat.