Telegeneeskunde in Europa: Duitsland onderaan, hoe komt dat? Studies

Telegeneeskunde is al lang meer dan een trend – het verandert de manier waarop medische zorg in Europa wordt geconcipieerd en geïmplementeerd. Verschillende studies tonen duidelijk aan dat het gebruik van digitale oplossingen tal van voordelen met zich meebrengt, maar ook gepaard gaat met politieke en infrastructurele uitdagingen. Toen ik vandaag hoorde dat een op de vier behandelingen in Frankrijk – d.w.z. 25% van alle recepten – online plaatsvindt(telegeneeskunde), was ik verbaasd. In Duitsland is dit cijfer slechts 8% van de recepten. Reden genoeg om eens te kijken naar actuele studies en statistieken over het gebruik van telegeneeskunde in Europa.

Duitsland onderaan, hoe komt dat?

Volgens verschillende onderzoeken staat Duitsland regelmatig onderaan als het gaat om het gebruik van telegeneeskunde. Daar zijn veel redenen voor:

Volgens de Bertelsmann Stiftung ontbreekt het aan een overkoepelende digitale strategie in de gezondheidszorgsector, terwijl ook zorgen over gegevensbescherming, inconsistente IT-systemen en ingewikkelde factureringseisen de implementatie belemmeren. De WHO wijst ook op het gebrek aan toegang tot digitale diensten en reserveringen bij artsen en patiënten. Terwijl andere landen duidelijke normen en financiële prikkels hebben vastgesteld, ontbreekt het in Duitsland aan coördinatie en politieke wil voor consistente digitalisering.

Wat zijn de voordelen van telegeneeskunde?

Telegeneeskunde werd in 2018 voor het eerst wettelijk toegestaan in Duitsland, toen de Duitse vereniging van artsen het verbod op behandeling op afstand versoepelde. Sindsdien mogen artsen patiënten behandelen zonder voorafgaand persoonlijk contact – een belangrijke stap in de richting van digitalisering in de gezondheidszorg. Telegeneeskunde werd vooral belangrijk tijdens de COVID-19 pandemie vanaf 2020.

De voordelen zijn onder andere snellere toegang tot medische hulp, tijdsbesparing, betere zorg voor chronische ziekten en verlichting voor overvolle operaties. Studies zoals die van de WHO tonen aan dat telegeneeskunde de kwaliteit van de zorg kan verbeteren en de kosten kan verlagen.

Laten we de drie onderzoeken eens in detail bekijken!

Telegeneeskunde in Europa: Wat de WHO zegt

In 2022 publiceerde de Wereldgezondheidsorganisatie(WHO) een uitgebreide studie over het gebruik van telegeneeskunde in Europa en Centraal-Azië. De analyse was gebaseerd op meer dan 20.000 studies en leverde een duidelijk beeld op: digitale gezondheidszorgdiensten verbeteren de zorg aanzienlijk.

“Telegeneeskunde heeft duidelijke voordelen voor patiënten in Europese landen”, zegt de WHO. “Het leidt tot betere klinische resultaten, verlaagt de kosten en verbetert de nazorg.”

Vooral het potentieel voor chronische ziekten, geestelijke gezondheid en nabehandeling werd benadrukt. Tegelijkertijd identificeert de studie typische hindernissen:

  • Gebrek aan digitale infrastructuur in landelijke regio’s
  • Technische hindernissen voor oudere patiënten
  • Aarzelende houding van medische professionals

Verschillen tussen landen: Cijfers van Deloitte

Een onderzoek uitgevoerd door Deloitte in 2020 laat duidelijke verschillen zien in het gebruik van telegeneeskunde tussen Europese landen. Terwijl slechts ongeveer 30% van de ondervraagde artsen en verpleegkundigen in Duitsland aangaf actief gebruik te maken van telegeneeskunde, was dit percentage in Denemarken een indrukwekkende 61%.(Bron)

Een blik op de top 5 landen volgens Deloitte

  • Denemarken – 61 % actief gebruik
  • Nederland – ongeveer 55
  • Estland – 53
  • Zweden – 49 %
  • Noorwegen – 47

Uit de gegevens blijkt dat met name Scandinavische landen aanzienlijke vooruitgang hebben geboekt bij de implementatie van digitale gezondheidsdiensten. Duitsland daarentegen neemt een van de laatste plaatsen in.

Duitsland als achterblijver: onderzoek Bertelsmann Stiftung

In 2018 publiceerde de Bertelsmann Stiftung een uitgebreide studie over de digitalisering van de gezondheidszorg in Europa: de #SmartHealthSystems-studie. Hierin werden 17 landen vergeleken met betrekking tot hun digitale strategie in de gezondheidszorg.(Bron)

Het resultaat: landen als Estland, Denemarken en Zweden beschikken over duidelijke strategieën, concrete implementatiestappen en de nodige infrastructuur. Duitsland daarentegen had volgens het onderzoek geen duidelijk gedefinieerde digitale strategie en weinig interoperabele systemen.

Uitdagingen in Duitsland

  • Onduidelijk wettelijk kader
  • Gefragmenteerde IT-systemen zonder standaarden
  • Zorgen over gegevensbescherming als rem op innovatie

“Duitsland heeft een nationale strategie voor digitale gezondheid nodig die meer is dan een samenspel van individuele projecten,” vraagt de Bertelsmann Stiftung.

Wat werkt: Succesfactoren uit andere landen

Een blik op de succesvolle landen laat zien welke factoren bijzonder doorslaggevend zijn om telegeneeskunde te bevorderen en op lange termijn te verankeren:

  • Politieke wil en langetermijnfinanciering
  • Gestandaardiseerde digitale patiëntendossiers
  • Toegang tot breedbandinternet in stedelijke en plattelandsgebieden
  • Vroege betrokkenheid van artsen en verplegend personeel
  • Trainingsprogramma’s voor patiënten en medisch personeel

Wat betekent dit voor de toekomst van telegeneeskunde?

De studies laten duidelijk zien dat telegeneeskunde een groot potentieel heeft – zowel voor de patiëntenzorg als voor het verminderen van de druk op het gezondheidszorgsysteem. Zonder een politiek kader, technische infrastructuur en acceptatie door de bevolking zal de vooruitgang echter traag verlopen.

Met name Duitsland staat voor de uitdaging om uit de “testfase” te komen en telegeneeskunde over de hele linie deel te laten uitmaken van de standaardzorg. Andere landen laten zien hoe het kan: met een duidelijke strategie, technische implementatie en actieve betrokkenheid van alle stakeholders.

Vijf tips voor een succesvol gebruik van telegeneeskunde

  1. Digitale infrastructuur uitbreiden – ook in plattelandsgebieden
  2. Opzetten van interoperabele IT-systemen in klinieken en praktijken
  3. Trainingen voor medisch personeel bevorderen
  4. Patiënten in een vroeg stadium informeren over telegeneeskunde
  5. De rechtsgrondslag voor beloning en gegevensbescherming verduidelijken

Telegeneeskunde in Europa – kansen nu benutten

De studies van de WHO, Deloitte en Bertelsmann maken duidelijk dat de digitale transformatie in de gezondheidszorg haalbaar – en noodzakelijk – is. Vooral landen als Estland en Denemarken geven belangrijke impulsen aan hoe telegeneeskunde succesvol kan worden geïmplementeerd. Duitsland kan leren van deze modellen en voortbouwen op zijn eigen sterke punten.

Nu is het juiste moment om telegeneeskunde niet alleen als een aanvulling te zien, maar als een integraal onderdeel van een modern, patiëntgericht gezondheidszorgsysteem.

Häufig von anderen gelesen